Törene Bingöl Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Erdal Çelik, Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Veysel Turan, Genel Sekreter Vekili Dr. Öğr. Üyesi Mehmet Altun, Bingöl İl Tarım ve Orman Müdürü Hikmet Güneş, Bingöl Ticaret ve Sanayi Odası Başkan Yardımcısı Ramazan Çakan, Bingöl İli Arı Yetiştiricileri Birliği Başkanı Mehmet Ali Aba, Bingöl Organize Sanayi Bölgesi Yönetim Kurulu Başkanı Halim Asilkan ve üreticiler katıldı.
Törende konuşan Rektör Çelik, Bingöl Balı’nın 2022 yılında Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillendiğini, 2024 yılında ise Avrupa Birliği’nde coğrafi işaret tescili alan ilk Türk balı olduğunu belirtti. Tescilde belirlenen özelliklerin her üretim sezonunda korunmasının önemine değinen Rektör Çelik, üreticilerden alınan bal numunelerinin üniversite laboratuvarlarında analiz edildiğini söyledi. Rektör Çelik, analiz sonuçlarının üreticilere ballarının şartnamedeki ölçütleri ne ölçüde karşıladığını görme ve üretim uygulamalarını buna göre değerlendirme imkânı sunduğunu ifade etti.
Arı Ürünlerine Yönelik Projeler Teknopark’ta Desteklenecek
Rektör Çelik, üniversite bünyesinde kurulan Teknopark’ta arı ve arı ürünlerine yönelik araştırma, ürün geliştirme ve girişimcilik projelerinin destekleneceğini belirtti. Bilimsel çalışmaların ticari değeri olan ürünlere dönüşmesini hedeflediklerini ifade eden Rektör Çelik, bu yolla yerli markaların gelişmesine ve Bingöl’ün ihracat potansiyelinin artmasına katkı sağlamayı amaçladıklarını söyledi.
Arıcılıkta verimliliği ve izlenebilirliği artırmaya yönelik çalışmalara da değinen Rektör Çelik, akıllı kovan sistemleri üzerinde çalışmaya başladıklarını ve arılarla kovanların takibi için çip tabanlı sistemler ve yazılımlar geliştirmeyi hedeflediklerini kaydetti. İzlenebilir bal dolum altyapısı için fizibilite çalışmalarının sürdüğünü belirten Rektör Çelik, kurulması planlanan Arı ve Arı Ürünleri Üretimi Enstitüsünün Yükseköğretim Kurulu nezdinde değerlendirildiğini aktardı.
Denetimler Üretimden Muhafazaya Kadar Uzanıyor
Coğrafi işaret denetimleri, Bingöl Üniversitesi koordinatörlüğünde beş kişilik denetim mercii tarafından yürütülüyor. Denetim merciinde üniversitenin yanı sıra Bingöl İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, Bingöl Ticaret ve Sanayi Odası, Bingöl İli Arı Yetiştiricileri Birliği ve Bingöl Belediyesi temsilcileri yer alıyor.
Tescil belgesine göre denetimlerin bahar, yaz ve kışlatma dönemlerinde olmak üzere yılda üç kez yapılması öngörülüyor. Denetimlerde kovanların konumu, arı ırkları, arı sağlığı ve üretim koşullarının yanı sıra hasat, ambalajlama ve muhafaza uygulamaları değerlendiriliyor.
Bal Numuneleri 14 Fizikokimyasal Ölçüte Göre İnceleniyor
Üniversite laboratuvarlarında yapılan incelemelerde coğrafi işaret tescil belgesindeki 14 fizikokimyasal ölçüt esas alınıyor. Nem, şeker bileşimi, prolin, diastaz, hidroksimetilfurfural (HMF), serbest asitlik, elektriksel iletkenlik ve karbon izotop değerleri bu ölçütler arasında yer alıyor.
Balın botanik kökenini belirlemek için polen profili de inceleniyor. Tescil belgesinde 117 farklı polen taksonuna yer veriliyor. Geven, kantaron, kâğıtçiçeği, peygamber çiçeği ve üçgül gibi Bingöl florasını temsil eden bitkilere ait polenler, Bingöl Balı’nın ayırt edici özellikleri arasında bulunuyor.
Rektör Çelik, belge almaya hak kazanan üreticileri tebrik ederek denetim ve analiz sürecine katkı sunan kurumlara ve üniversite personeline teşekkür etti. Tören, saha denetimleri ve laboratuvar incelemeleri sonucunda belge almaya hak kazanan 34 üreticiye sertifikalarının takdim edilmesiyle sona erdi.
