Bingöl Sosyal Güvenlik İl Müdürü Muzaffer Çakar Sosyal Güvenlik Haftası kapsamında, kayıt dışı istihdamın bireysel, kurumsal ve toplumsal boyutlarına yönelik kapsamlı bir basın açıklaması yaptı.
KAYIT DIŞI İSTİHDAM NEDİR?
Kayıt dışı istihdam, çalışanların Sosyal Güvenlik Kurumuna (SGK) hiç bildirilmemesi ya da çalışma gün veya ücretlerinin eksik bildirilmesidir. Sigortasız işçi çalıştırma durumunda olduğu gibi, çalışma sürelerinin veya ödenen ücretlerin eksik bildirilmesi de kayıt dışı istihdam olarak değerlendirilmektedir.
KAYIT DIŞI ÇALIŞANLARIN HAK KAYIPLARI
Kayıt dışı çalışan bir kişi şu temel haklardan mahrum kalmaktadır:
-
Emeklilik hakkı: Geleceğin en önemli teminatı olan emeklilik hakkından
-
Malullük aylığı: Olası bir iş göremezlik durumunda
-
Ölüm aylığı: Vefatı halinde geride bıraktığı ailesi (eş ve çocukları)
-
İşsizlik sigortası: Beklenmedik iş kayıplarında ekonomik kalkan
-
Genel Sağlık Sigortası (GSS): Sağlık hizmetlerinden doğrudan yararlanma hakkı
-
İş kazası güvencesi: İş kazası ve meslek hastalıklarına karşı yasal koruma
Ayrıca bu durumdaki çalışanlar; kıdem ve ihbar tazminatı, yıllık ücretli izin, hafta tatili ve analık izni gibi en temel özlük haklarından da mahrum bırakılmaktadır.
İŞVERENLERİN KARŞILAŞTIĞI RİSKLER
Kayıt dışı istihdamın tespit edilmesi halinde işletmeler şu risklerle karşı karşıya kalmaktadır:
-
Yüksek idari para cezaları
-
Prim teşviklerinin iptali
-
Olası iş kazalarında doğacak ağır yasal yükümlülükler
-
Vergi avantajı sağlayan gider yazma ve indirim haklarından mahrumiyet
MAKROEKONOMİK VE TOPLUMSAL ZARARLAR
Kayıt dışı istihdamın toplumsal ölçekte yarattığı tahribatlar şunlardır:
-
Haksız rekabet ve piyasa dengesinin bozulması
-
Vergi ve prim kaybı
-
Sosyal güvenlik sisteminin zarar görmesi, çalışan/emekli dengesinin bozulması
-
Gelir dağılımında adaletsizlik
-
Ekonomik verilerin güvenilirliğinin zedelenmesi
BİLGİ EDİNME, İHBAR VE ŞİKÂYET YOLLARI
Çalışanlar, sigorta bildirimlerini şu yollarla sorgulayabilir:
-
e-Devlet: www.turkiye.gov.tr adresinden e-Devlet şifresi ile
-
ALO 170: Çalışma ve Sosyal Güvenlik İletişim Merkezi (7/24)
-
SGK İl Müdürlükleri: Şahsen başvuru
Sigortasız çalıştırıldığını ya da eksik bildirim yapıldığını düşünen çalışanlar, ihbar ve şikâyetlerini ALO 170, SGK il müdürlükleri veya CİMER üzerinden iletebilir.
ÜCRET ÖDEMELERİNDE BANKA KANALI ZORUNLULUĞU
Mevzuat gereği, Türkiye genelinde 3 ve daha fazla işçi istihdam eden işletmelerde; işçilere yapılan ücret dâhil her türlü ödemenin bankalar aracılığıyla gerçekleştirilmesi yasal bir zorunluluktur. Bu yükümlülüğe uyulmaması halinde her bir çalışan ve ihlalin devam ettiği her ay için ayrı ayrı idari para cezası uygulanmaktadır.
"KAYITLI İSTİHDAM GELECEĞE YAPILAN EN BÜYÜK YATIRIMDIR"
Sosyal Güvenlik Haftası kapsamında Bingöl Sosyal Güvenlik İl Müdürü Muzaffer Çakar basın açıklaması yaptı. Yapılan açıklamada, "Kayıtlı istihdam, sadece yasal bir zorunluluk değil; ülkemizin aydınlık yarınlarına, çocuklarımızın geleceğine ve işletmelerimizin sürdürülebilirliğine yapılan en büyük yatırımdır" vurgusu yapılarak tüm taraflar bu ortak sorumluluğa sahip çıkmaya davet edildi.